ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΑ ΑΚΙΝΗΤΑ
Για το
υπόλοιπο του έτους αναμένεται περαιτέρω ενίσχυση του ρυθμού μεταβολής των στεγαστικών δανείων, τροφοδοτούμενη εν μέρει
από τις εκταμιεύσεις του προγράμματος “Σπίτι μου ΙΙ”.
3 Συμπερασματικά, αποτελεί θετική εξέλιξη η ανάσχεση της απομόχλευσης που παρατηρήθηκε τα προηγούμενα έτη και δεν δημιουργείται ανησυχία από την επέκταση της καταναλωτικής πίστης με ρυθμό ελαφρώς υψηλότερο από το
ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της Έρευνας Τραπεζικών Χορηγήσεων για το β΄ τρίμηνο του
2025,4 η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια μειώθηκε, καθώς επιβραδύνθηκε ο ρυθμός υποβολής αιτήσεων του προγράμματος “Σπίτι μου ΙΙ” σε σχέση με το ρυθμό κατά την έναρξη του προγράμματος το α΄ τρίμηνο του 2025. Η ζήτηση για καταναλωτικά δάνεια αυξήθηκε ως ένα βαθμό λόγω
χρηματοδοτικών αναγκών το β΄ τρίμηνο του 2025, ενώ δεν αναμένεται αξιόλογη μεταβολή της
ζήτησης για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια το γ΄ τρίμηνο του 2025. Από την πλευρά της
προσφοράς, το β΄ τρίμηνο του 2025 τα κριτήρια χορήγησης δανείων προς τα νοικοκυριά παρέμειναν αμετάβλητα όσον αφορά τα στεγαστικά και τα καταναλωτικά δάνεια. Οι συνολικοί όροι
χορήγησης στεγαστικών δανείων έγιναν πιο χαλαροί ως ένα βαθμό, ενώ τα κριτήρια και οι όροι
χορήγησης καταναλωτικών και λοιπών δανείων δεν παρουσίασαν ιδιαίτερη μεταβολή. Στο ίδιο
χρονικό διάστημα το ποσοστό απόρριψης δανείων προς τα νοικοκυριά παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο.
3.2 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ
Οι μειώσεις των βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ (σωρευτικά κατά 200 μονάδες βάσης από την
πρώτη μείωση που αποφάσισε το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ τον Ιούνιο του 2024) ήδη αντανακλώνται εν μέρει στα επιτόκια των δανείων. Συγκεκριμένα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των πέντε ετών μειώθηκε κατά 73 μονάδες
βάσης (μ.β.) το χρονικό διάστημα Ιουνίου 2024-Αυγούστου 2025 (Αύγουστος 2025: 3,61%, Ιούνιος 2024: 4,34%), ενώ στα στεγαστικά δάνεια με διάρκεια από ένα έως πέντε έτη παρέμεινε
σχεδόν αμετάβλητο (Αύγουστος 2025: 5,43%, Ιούνιος 2024: 5,45%). Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς τα νοικοκυριά μειώθηκε κατά
28 μ.β. την περίοδο Ιουνίου 2024-Αυγούστου 2025 για δάνεια με διάρκεια έως ένα έτος (Αύγουστος 2025: 14,65%, Ιούνιος 2024: 14,93%), κατά 45 μ.β. για δάνεια με διάρκεια άνω του ενός
έτους και έως πέντε έτη (Αύγουστος 2025: 10,63%, Ιούνιος 2024: 11,08%) και κατά 20 μ.β. για
δάνεια με διάρκεια άνω των πέντε ετών (Αύγουστος 2025: 8,16%, Ιούνιος 2024: 8,36%).
Πιο αξιόλογη είναι η μείωση στο μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των δανείων των
ελεύθερων επαγγελματιών, αγροτών και ατομικών επιχειρήσεων, το οποίο μειώθηκε κατά
69 μ.β. την περίοδο Ιουνίου 2024-Αυγούστου
2025 για δάνεια με διάρκεια έως ένα έτος (Αύγουστος 2025: 6,85%, Ιούνιος 2024: 7,54%),
κατά 170 μ.β. για δάνεια με διάρκεια άνω του
ενός έτους και έως πέντε έτη (Αύγουστος
2025: 5,50%, Ιούνιος 2024: 7,20%) και κατά
111 μ.β. για δάνεια με διάρκεια άνω των πέντε
ετών (Αύγουστος 2025: 5,72%, Ιούνιος 2024:
6,83%).
Οι συνολικές δαπάνες για τόκους ως ποσοστό
του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος των
νοικοκυριών παρουσίασαν μείωση τον Ιούνιο
του 2025, ως αποτέλεσμα της μείωσης των επιτοκίων των υφιστάμενων δανείων (βλ. Διάγραμμα ΙΙ.2). Τέλος, το μέσο ετήσιο υπόλοιπο
των δανείων προς τα νοικοκυριά ως ποσοστό
του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματός
τους διαμορφώθηκε σε 56,2%, παρουσιάζοντας μικρή άνοδο έναντι του 2024. Συμπερασματικά, ο κίνδυνος επιτοκίου για τα νοικοκυριά μειώθηκε οριακά.
Διάγραμμα ΙΙ.2 Χρέος νοικοκυριών και δαπάνες για
3.4 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΙΜΩΝ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ
Η ανοδική τάση στις τιμές των οικιστικών ακινήτων συνεχίστηκε το β΄ τρίμηνο του 2025. Αναλυτικότερα, οι τιμές των διαμερισμάτων (σε
ονομαστικούς όρους) αυξήθηκαν το β΄ τρίμηνο του 2025 κατά 7,3% σε ετήσια βάση και
πλέον έχουν υπερβεί το προηγούμενο ιστορικό υψηλό του γ΄ τριμήνου του 2008 (β΄ τρίμηνο 2025: 107,5, γ΄ τρίμηνο 2008: 102,2, βλ.
Διάγραμμα ΙΙ.3). Οι τιμές των νέων διαμερισμάτων (ηλικίας έως 5 ετών) το β΄
τρίμηνο
του 2025 αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό
6,8% και πλέον έχουν υπερβεί κατά 9,4 μονάδες το προηγούμενο ιστορικό υψηλό του δ΄
τριμήνου 2008 (β΄ τρίμηνο 2025: 112,4, δ΄
τρίμηνο 2008: 103), ενώ οι τιμές των παλαιών
διαμερισμάτων παρουσίασαν άνοδο κατά
7,6% σε ετήσια βάση και ο σχετικός δείκτης
τιμών διαμορφώθηκε το β΄ τρίμηνο του 2025
5 Αναλυτικότερα για τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας βλ. Ενότητα II.1 Εξελίξεις και προοπτικές της οικονομικής δραστηριότητας.
6 Τιμές του δείκτη υψηλότερες από 100 υποδηλώνουν θετικές προσδοκίες για την εξέλιξη της απασχόλησης.
Διάγραμμα ΙΙ.3 Δείκτης τιμών διαμερισμάτων και ετήσιος ρυθμός μεταβολής 2007 – β΄ τρίμηνο 2025
(2007=100)
Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος.
Έκθεση
Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας
Οκτώβριος 2025 21
σε 104,5, υπερβαίνοντας κατά 2,8 μονάδες το προηγούμενο ιστορικό υψηλό (γ΄ τρίμηνο 2008:
101,7). Κατά γεωγραφική περιοχή, ισχυροί ετήσιοι ρυθμοί αύξησης στις τιμές των διαμερισμάτων καταγράφηκαν στη Θεσσαλονίκη (8,8%) και στις λοιπές περιοχές της χώρας (8,8%). Στην
Αθήνα ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών των διαμερισμάτων διαμορφώθηκε σε 5,9%, με το
δείκτη τιμών το β΄ τρίμηνο του 2025 να διαμορφώνεται σε 112,2, υπερβαίνοντας κατά 10,8 μονάδες το προηγούμενο ιστορικό υψηλό (β΄ τρίμηνο 2008: 101,4).
Αντίστοιχη είναι και η εξέλιξη του επιπέδου των ενοικίων, με το σχετικό δείκτη τιμών να διαμορφώνεται σε 114,7 με βάση τα στοιχεία του γ΄ τριμήνου του 2025, έναντι 103,6 το γ΄ τρίμηνο
του 2024.7 Ο δείκτης ενοικίων, σε αντίθεση με το δείκτη τιμών κατοικιών, παραμένει χαμηλότερα
από το ιστορικό υψηλό του (124,3 το γ΄ τρίμηνο του 2011).
Η εξέλιξη των τιμών στην ελληνική αγορά κατοικιών δεν παρουσιάζει ακόμη σημάδια κόπωσης.
Αναμένεται επομένως η αυξητική τάση να διατηρηθεί και το επόμενο χρονικό διάστημα, όσο η
ζήτηση από το εσωτερικό8 και το εξωτερικό9 διατηρείται ισχυρή και το απόθεμα κατοικιών παραμένει περιορισμένο. Η χαμηλή προσφορά σε σύγκριση με τη ζήτηση είναι απόρροια της επενδυτικής εκμετάλλευσης της κατοικίας, της απόσυρσης από την αγορά ακινήτων που εξασφαλίζουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια και προορίζονται για πλειστηριασμό και της μείωσης του αριθμού νεόδμητων κατοικιών την περίοδο 2010-2020, η οποία δεν έχει επιτρέψει την ομαλή αναπλήρωση του αποθέματος.
Η κάμψη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας που καταγράφηκε το πρώτο εξάμηνο του
2025 σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024 (μείωση κατά 14,0% του αριθμού των οικοδομικών αδειών που εκδόθηκαν, κατά 24,1% σε όρους επιφάνειας και κατά 17,7% σε όρους όγκου) επιβραδύνει την αποκατάσταση της προσφοράς. Το γεγονός αποδίδεται εν μέρει στην απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) σχετικά με την αντισυνταγματικότητα του συστήματος κινήτρων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού. Η αναμόρφωση του συστήματος κινήτρων του ΝΟΚ στο πλαίσιο που προσδιόρισε η απόφαση του ΣτΕ αναμένεται να συμβάλει στην
ανάκαμψη της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας.
Οι παραπάνω εξελίξεις στις τιμές των οικιστικών ακινήτων αναδεικνύουν την απαρχή συσσώρευσης κυκλικών συστημικών κινδύνων, αλλά δεν προκαλούν ανησυχία από πλευράς χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη το χαμηλό επίπεδο εκταμιεύσεων στεγαστικών δανείων.
Η αύξηση των τιμών των κατοικιών και των ενοικίων τους, σε συνδυασμό με τη φορολογική
επιβάρυνση των ακινήτων και το αυξημένο λειτουργικό κόστος τους, συνέβαλαν τα τελευταία
έτη στην όξυνση του προβλήματος στέγασης και στην Ελλάδα, η οποία αντικατοπτρίζεται στο
λόγο του κόστους στέγασης10 προς το διαθέσιμο εισόδημα (2024: 35,5%). Υπό αυτό το πρίσμα,
7 Στοιχεία Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), έτος βάσης 2015=100, OECD Data Explorer • Analytical
house prices indicators.
8 Οι εκταμιεύσεις δανείων που αφορούν οικιστικό ακίνητο το πρώτο εξάμηνο του 2025 ανήλθαν σε 819 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας
αύξηση κατά 38% έναντι του πρώτου εξαμήνου του 2024 (593 εκατ. ευρώ). Σημαντικό μέρος της εγχώριας ζήτησης αφορά αγορές
χωρίς τη διαμεσολάβηση των τραπεζών (δηλαδή χωρίς τραπεζικό δανεισμό).
9 Επισημαίνεται ότι το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι καθαρές ξένες άμεσες επενδύσεις σε ακίνητα ανήλθαν σε 938 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση κατά 17,8% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2024. Με βάση ενημερωτικό σημείωμα του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου (Αύγουστος 2025 – Νόμιμη Μετανάστευση | Παράρτημα Β), το 2025 τα αιτήματα για αρχική χορήγηση
άδειας μόνιμου επενδυτή-Golden Visa ανήλθαν σε 5.333 και παρέμειναν στα ίδια επίπεδα με την αντίστοιχη περίοδο του 2024 (5.290).
10 Οι συνιστώσες που συμπεριλαμβάνονται στο κόστος στέγασης είναι η τακτική συντήρηση και επισκευή και το κόστος των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (νερό, ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο και θέρμανση). Επιπλέον, για τους μεν ιδιοκτήτες περιλαμβάνονται
οι πληρωμές τόκων ενυπόθηκων δανείων, ασφάλιση και φόροι, για τους δε ενοικιαστές οι πληρωμές ενοικίου.
Έκθεση
Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας
Οκτώβριος 2025 22
στην τρέχουσα συγκυρία κρίνεται σκόπιμη η ενίσχυση και επιτάχυνση της εφαρμογής μέτρων
για τον περιορισμό τυχόν δυσμενών επιπτώσεων στη χρηματοοικονομική κατάσταση των νοικοκυριών από το στεγαστικό πρόβλημα, ειδικότερα μέσω της αύξησης και αναβάθμισης του κτιριακού αποθέματος και της βελτίωσης των όρων πρόσβασης στην αγορά κατοικίας.11
Ολόκληρη η έκθεση εδώ :https://www.bankofgreece.gr/Publications/FINANCIAL_STABILITY_REVIEW_OCT_2025_EL.pdf
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Επικοινωνία